printlogo


تعطیلی تحقیق و توسعه، مجوز بازدید از مراکز نظامی، عدم لغو تحریم ها و ...
پایکوبی دولت برای پایمال شدن خطوط قرمز رهبر انقلاب

نخستین پرسش در خصوص توافق هسته‏ای مطابقت یا عدم مطابقت آن با خطوط قرمز ترسیم شده از سوی رهبرانقلاب و نیز قانون مصوب مجلس شورای اسلامی است که به تازگی از سوی رئیس‏جمهور نیز ابلاغ شده است. بدیهی است در صورتی که توافق بدون در نظر گرفتن خطوط قرمز صورت پذیرفته باشد، فاقد مشروعیت است و اگر با قانون مجلس در تعارض و تضاد باشد، تصویب آن در شورای عالی امنیت ملی نیز غیرقانونی به شمار می‏آید.
 پیش از این رهبر انقلاب تصریح کرده بودند: «بروند حرف بزنند، مذاکره کنند، به توافق برسند، اشکالی ندارد - البتّه در حالی ‌که آن خطوط اصلی را رعایت کرده باشند - لکن به‌هیچ‌وجه تحمیل را قبول نکنند، زور را قبول نکنند، تحقیر را قبول نکنند، تهدید را قبول نکنند.»
 در این گزارش به بررسی یکی از موضوعات هسته ای که مربوط به مساله تحقیق و توسعه می شود، می پردازیم:
تحقیق و توسعه و کُند نشدن حرکت علمی هسته ‏ای
رهبر انقلاب می‏فرمایند:«در همین مدّتِ محدودیّت هم که ما قبول می‏کنیم، کار تحقیق و توسعه و ساخت و ساز باید ادامه پیدا کند، که این هم از جمله‌ی خطوط قرمزی است که مسئولین محترم روی آن تکیه کردند؛ گفتند ما حاضر نیستیم از تحقیق و توسعه دست برداریم؛ حق با اینها است. در طول این سال‏های محدودیّت هم، بایست تحقیق و توسعه ادامه داشته باشد. آنها حرف دیگری می‏زنند؛ آنها می‏گویند شما ده سال دوازده سال یا بیشتر هیچ کاری نکنید، بعد از آن شروع کنید به تولید، شروع کنید به ساخت! که این حرف زور مضاعفی است، حرف غلط مضاعفی است.»
 ایشان همچنین می‏فرمایند:«اگر حرکت علمی در فناوری هسته‏ای با قدرت و جدیت ادامه یابد، طیف متنوعی از فناوری‏ها، با شتاب، به وجود خواهد آمد، بنابراین مطلقاً در زمینه حرکت علمی هسته‏ای، امکان توقف و یا کُند شدن وجود ندارد.»
بر مبنای خط قرمز مطرح شده از سوی رهبرانقلاب فرآیند تحقیق و توسعه باید ادامه پیدا کند و حرکت علمی هسته‏ای نیز کُند نشود. مجلس بر همین مبنا در قانون مصوبِ خود، آورده است:«هیچ محدودیتی برای کسب دانش و فناوری صلح‌آمیز هسته‌ای و تحقیق و توسعه پذیرفته نیست و باید مصوبات شورایعالی امنیت ملی رعایت شود.»
 متأسفانه اما توافقنامه محدودیت‏هایی جدی بر سر راه تحقیق و توسعه و حرکت علمی هسته‏ای کشور قرار داده است.
 در بند سوم توافقنامه آمده است:«تحقیق و توسعه غنی‏سازی ایران با اورانیوم برای مدت ۱۰ سال شامل صرفاً ماشین‌های IR۴، IR۵، IR۶ و IR۸ به نحو تشریح شده در پیوست ۱ خواهد بود، و ایران به نحو مشخص شده در پیوست ۱ در سایر فناوری‏های جداسازی ایزوتوپ برای غنی‏سازی اورانیوم وارد نخواهد شد. ایران به تست دستگاه های IR۶ و IR۸ ادامه خواهد داد، و در میانه سال هشتم، تست تا سی دستگاه ماشین IR۶ و IR۸ را به نحو مشخص شده در پیوست ۱ آغاز خواهد کرد.»
اینکه ایران در طول مدت زمان ده‏ساله صرفاً بر روی نسل‏های مشخصی امکان تحقیق دارد، نخستین محدودیت است. بندهای ۳۲ تا ۴۳ ضمیمه‏ی اول انواع و اقسام محدودیت‏های مطرح در زمینه‏ی تحقیق و توسعه را فهرست کرده است.
آزمایش بر روی آبشارهای ۱۶۴تایی برخی سانتریفیوژها مثل IR۲m و IR۴ تنها تا تاریخ اجرای توافق یعنی ۳۰ نوامبر ۲۰۱۵ ممکن است. پس از این تاریخ ایران باید این آبشارها را به کلی جمع کند و از آن پس امکان انجام آزمایش بر روی آبشارهای ۱۶۴‏تایی این سانتریفیوژها و نسل‏های بالاتر از آن را نخواهد داشت.
 در فرآیند تحقیق و توسعه آنچه اهمیت دارد این است که بتوان پس از آزمایش انفرادی سانتریفیوژها، عملکرد مجموعه‏ی آنها و آبشارهای ۱۶۴‏تایی آنها را مورد بررسی و آزمایش قرار داد و سوخت با غنای پایدار از مجموع سانتریفیوژها تهیه کرد. به این ترتیب تحقیق و توسعه بدون امکان آزمایشات این چنینی معنای اصلی خود را از دست می‏دهد. با این توضیح، باید گفت توافقنامه در خصوص برخی نسل‏های سانتریفیوژ مثل IR۵  تنها آزمایش بر روی یک سانتریفیوژ را در طول ۱۰ سال مجاز دانسته! و در خصوص برخی دیگر چون IR۴ تنها آبشار ده‏تایی را در طول ۱۰ سال ممکن می‏داند!
در مورد IR۶ ایران تازه نیم‏سال مانده به پایان محدودیت ده‏ساله امکان آزمایش ۳۰ سانتریفیوژ را خواهد داشت! این محدودیت زمانی برای سانتریفیوژهای IR۸ یک سال و نیم قبل از پایان محدودیت ده‏ساله خواهد بود! علاوه بر اینها محدودیت‏های مختلفی در خصوص تست‏های مکانیکی سانتریفیوژها در نظر گرفته شده است. این تست‏ها برای بررسی استحکام، مقاومت به سایش و مانند آن انجام می‏شود. تست‏های مکانیکی نیز بر روی نسل‏های مشخصی از سانتریفیوژها و تحت ضوابطی مجاز است.
 ایران همچنین هیچ‏گاه حق تحقیق در خصوص بازفرآوری سوخت هسته‏ای را نیز نخواهد داشت. در متن توافقنامه آمده است:«به جز فعالیت‌های جداسازی با هدف تولید رادیوایزوتوپ‌های پزشکی و صنعتی از نمونه‏های تابش‏دیده‏ی اورانیوم غنی شده، ایران به مدت ۱۵ سال وارد بازفرآوری یا ساخت تأسیسات قادر به بازفرآوری سوخت مصرفی، یا فعالیت‌های تحقیق و توسعه بازفرآوری که منتج به ایجاد قابلیت بازفرآوری سوخت مصرفی شود، نگردیده و پس از این مدت نیز قصد چنین کاری را ندارد.»
در طول محدودیت ۱۰ساله اگر ایران با شبیه‏سازی کامپیوتری تحقیقاتی روی سانتریفیوژها انجام دهد و بخواهدتست‏های مکانیکی را بر روی یک نمونه‏ی جدید از آنها انجام دهد، باید قبلاً تحقیقات خود را برای طرف‏های مذاکره تشریح کند و موافقت آنها را کسب نماید. طرف مقابل می‏تواند موافقت کند؛ می‏تواند موافقت نکند.
 ایران برای ۱۵ سال فلز اورانیوم یا پلوتونیوم و آلیاژهای آن را نخواهد ساخت و حق ریخته‏گری، شکل‏دهی و ماشین‏کاری این آلیاژها یا تحقیق درباره‎ی آنها را نخواهد داشت. طبعاً دامنه‏ی این محدودیت به دانشکده‏های مواد کشور نیز می‏رسد! فرآیند تحقیق و توسعه نیز تنها در نطنز می‏بایست متمرکز شود.
در شرایطی که تحقیقات علمی در دنیا به روز است و گذشت چند سال، تحولاتی جدّی در حوزه‏های علمی و تکنولوژی فراهم می‏آورد، باید از تیم مذاکره‏کننده پرسید محدودیت‏های پذیرفته شده جز عقب‏ماندگی ایران و کُند کردن حرکت علمی کشور چه چیز را به همراه دارد و این آیا در تعارض با خطوط قرمز اعلام شده از سوی رهبر انقلاب نیست؟ آیا پذیرفته است که ایران اسلامی مثلاً در طول "۱۰ سال" فقط امکان آزمایش بر روی "یک" سانتریفیوژIR۵  را داشته باشد؟!
 


Page Generated in 0/0057 sec